«ΙΞ – Το Ιπτάμενο Ξενοδοχείο»: γράφει ο Δημήτρης Μελικέρτης

ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Το Ιπτάμενο Ξενοδοχείο με τους 33 ορόφους και τα 3.333 πολύχρωμα αλεξίπτωτα προσγειώνεται στο χωριό της Φορτούν κι εκείνη μπαίνει ως λαθρεπιβάτισσα. Μαζί της ο Κανέλος, ο κοκκινοτρίχης γάτος. Τους καταδιώκει ένα αγόρι υπάλληλος του ΙΞ που μεταμορφώνεται σε άλμπατρος.
Ήρωες με κρυφά χαρίσματα, κυνηγοί και κυνηγημένοι, ο σωματώδης Μόγκιλεβ, η μαντάμ Μηλοψύτ, το αινιγματικό ζεύγος Φλοπ και μια ερωτοχτυπημένη γάτα εμπλέκονται σε περιπετειώδεις διαδρομές και πρωτόγνωρες εμπειρίες στις θαυμαστές αίθουσες του ΙΞ.
Όποιος βγαίνει από το ΙΞ ξεχνά όσα έζησε. Όλοι;

… … … … … …

Το ΙΞ και η μαγεία του συμβολίζουν μια εκδοχή της κοινωνίας μας, άλλοτε διαστρεβλωμένη, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σε έξαρση, και άλλοτε ιδανική, όπως μόνο θεωρητικά ή ουτοπικά θα μπορούσε να συμβεί. Επίσης, την απόλυτη ελευθερία, η οποία αποκαλύπτει τον πραγματικό εαυτό του καθενός και το ποιόν του. Ακόμη, απεικονίζουν τον ιδιότυπο ειρμό των εσωτερικών διεργασιών του ανθρώπου της τέχνης, του στοχαστή ή όποιου έχει γίνει κτήμα του η ενδοσκόπηση και διερωτάται για όσα βιώνει.

Γι’ αυτόν τον λόγο ευδοκιμούν στο ΙΞ οι αντιφάσεις. Εκτείνεται ο δρόμος της περίσκεψης ομαλός, με πολλά μονοπάτια, κι άλλοτε τραχύς και δύσβατος, με αποτέλεσμα συχνά να σκουντουφλά κανείς ή και να βάζει τρικλοποδιές στον εαυτό του. Μέσα στο ασυνήθιστο, γοητευτικό για τους επισκέπτες ή ενίοτε τρομακτικό, ξεκαρδιστικό, περίπλοκο, γελοίο, γνώριμο και συνάμα αφιλόξενο περιβάλλον προσπαθούν οι ήρωες ν’ ανακαλύψουν ποιοι είναι.

Πάσχει ολοφάνερα ο Ασίζης από κάποια φανταστική γλωσσική διαταραχή. Ωστόσο υπερτερεί εντυπωσιακά σε άλλους τομείς, στα μαθηματικά και στην καλλιτεχνική του έκφραση. Η Καρδιά του ΙΞ δεν αναγνωρίζει αυτό που η κοινωνία μας ονομάζει «πρόβλημα» ή «διαταραχή» ως τέτοια. Αντιθέτως κατανοεί ότι οι εσωτερικές ισορροπίες ορισμένων ανθρώπων διαμορφώνονται διαφορετικά απ’ ό,τι στους περισσότερους. Ο Ασίζης κατέχει τις ίδιες ικανότητες που διαθέτουμε όλοι, αλλά με μεγαλύτερες αποκλίσεις μεταξύ τους. Η Καρδιά του ΙΞ τον αποδέχεται όπως είναι, προσφέροντάς του βοήθεια και τα εργαλεία ώστε να διαπρέψει. Βέβαια οφείλει και ο ίδιος ν’ ανακαλύψει την αξία του και να πασχίσει για να το πετύχει.

Βοήθεια χρειάζεται και η Φορτούν, η οποία αισθάνεται την ιδιαίτερη μαγεία της να την περιορίζει. Εάν αποκαλύψει το ταλέντο της, αισθάνεται ότι οι άλλοι θ’ αποκτήσουν στρεβλή εικόνα για εκείνη. Το αξιοποιεί για πρακτικούς και καθημερινούς λόγους και δεν το μοιράζεται, δεν το προσφέρει. Ο φόβος της εάν είναι διάνοια ή αφύσικη την εγκλωβίζει. Στο ΙΞ ανακαλύπτει και συμφιλιώνεται με τον εαυτό της. Και το κυριότερο, αντιλαμβάνεται ότι το ξεχωριστό ταλέντο, η μαγεία που κρύβει καθένας μέσα του και οφείλει να την αναζητήσει, έχει έναν ύψιστο σκοπό. Αφού μοχθήσει, το σμιλεύσει, το καλλιεργήσει, να το χαρίσει στον κόσμο. Κοντολογίς, το βιβλίο μιλά και για την αξία της προσφοράς μέσω της τέχνης αλλά και της προσφοράς γενικότερα.

Πέραν των πρωταγωνιστών παρακολουθεί και πλήθος άλλων χαρακτήρων, εξετάζοντας την ψυχολογία και τη συμπεριφορά τους. Για παράδειγμα, τον ασήμαντο που επιδιώκει να ασκεί την περιορισμένη εξουσία του, όπως είναι ο βαλές της Χαϊδομηχανής. Τον ανικανοποίητο που ζυγίζει τη ζωή με βάση το χρήμα και τα υλικά αγαθά, ήτοι τη μαντάμ Μηλοψύτ. Τον φτωχοδιάβολο Χάτεμ, ο οποίος σκαρφίζεται τρόπους να εξαπατά. Τον τύπο του φανταχτερού ηγέτη που αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων και χειραγωγούμενος, τον κύριο Φλοπ. Αλλά και τον πραγματικό ηγέτη, ο οποίος επιλέγει τη μερική προβολή του και αποφασίζει για τις τύχες των άλλων εν αγνοία τους, την κυρία Φλοπ. Τον δουλικό και υπερβολικά προσηλωμένο στο καθήκον του, ρόλο τον οποίο μοιράζονται ο μπάτλερ της μαντάμ Μηλοψύτ και ο βαλές της Χαϊδομηχανής. Τον χαρακτήρα που είναι πανέμορφος μα συνάμα διακοσμητικός και δεν προσφέρει τίποτε επί της ουσίας, δηλαδή τις Θρυαλλίδες. Τον φλύαρο, εν μέρει αφελή και υπερβολικά συναισθηματικό, τη Σμάρω. Επίσης, εξετάζει το ΙΞ χαρακτήρες όπως του ανέμελου, του δύστροπου, του στοχαστικού, εκείνου ο οποίος πάσχει από σύμπλεγμα κατωτερότητας και πολλούς άλλους. Αναμφίβολα οι προαναφερθέντες επιδέχονται εκτενέστερη ανάλυση.

Κάθε ήρωας υπηρετεί τους σκοπούς του και οι κινήσεις του υπαγορεύονται από τα δικά του κίνητρα. Ωστόσο, το μήλο της έριδος γύρω από το οποίο περιστρέφονται οι τύχες όλων είναι η μνήμη. Η πορεία των ηρώων στο ΙΞ εξαρτάται από το πώς τη χρησιμοποιεί κανείς, αν τη διατηρεί και στοχάζεται πάνω στα βιώματά του ή εάν αλλοιώνεται και σε ποιο βαθμό, έχοντας απολέσει τμήμα της.

Με το θέμα της μνήμης έρχεται αντιμέτωπη η Φορτούν στο Δωμάτιο της Ζωής. Το βιβλίο του παρελθόντος τής παρέχει την ευκαιρία να συνειδητοποιήσει ότι αναψηλαφώντας τη ζωή της θα γνωρίσει βαθύτερα τον εαυτό της.

Η μνήμη των τρίτων μπορεί να αποβεί καταστροφική για την επιχείρηση του κυρίου Φλοπ, κι έτσι περιφρουρεί όσα θεωρεί μυστικά, προκειμένου να καλλιεργεί τον θρύλο του, ενώ ο όλος χειρισμός παραπέμπει στην εκμετάλλευση της γνώσης με συντεχνιακό τρόπο.

Από την άλλη, η μνήμη ως γνώση αποτελεί όπλο στα χέρια του Ασίζη, αφού διατηρώντας τα βιώματά του μπορεί να ασκήσει την τέχνη του.

Η μνήμη, ασφαλώς, εμπεριέχει την ιστορία και τον πολιτισμό μας, είτε ατομική είτε συλλογική. Είναι ταυτόσημη με την ουσιαστική ύπαρξή μας. Γι’ αυτό η Φορτούν και ο Ασίζης μάχονται να διατηρήσουν κάθε κομμάτι το εαυτού τους.

Η συλλογική μνήμη καταγράφεται στο ΙΞ και μέσα από τις περίτεχνες τοιχογραφίες οι οποίες κοσμούν την εξωτερική του επιφάνεια. Παρότι οι χωρικοί δεν αναγνωρίζουν τι βλέπουν, η συλλογική μνήμη βρίσκεται εκεί και μπορεί να την προσεγγίσει όποιος την αναζητήσει. Ο γραπτός λόγος, σε αντίθεση με τον προφορικό, μεταφέρει ανά τους αιώνες τον πολύτιμο θησαυρό της γνώσης.

Στον καθένα μας επαφίεται εάν θα επιλέξουμε να εμπλουτίσουμε την ατομική μας μνήμη. Το εν λόγω εγχείρημα απαιτεί ακονισμένο νου. Σ’ αυτό το ακόνισμα, δηλαδή στην κινητοποίηση της σκέψης, αποσκοπούν και τα πολλά λεκτικά παιχνιδίσματα, οι ευφάνταστοι αστεϊσμοί και τα φανταστικά στοιχεία στο κείμενο, με συνοδοιπόρους τον μύθο, ο οποίος έλκει τον άνθρωπο από την εποχή του Ομήρου, αλλά και την ωραία ή την ιλαρή ατμόσφαιρα που ψυχαγωγεί και παρασέρνει τον αναγνώστη στον μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας.

Στις σελίδες του ΙΞ ο αναγνώστης θα εντοπίσει και μια σειρά από άλλα θέματα. Ενδεικτικά αναφέρω την ομορφιά με τις πολλές της διαστάσεις, την ειρήνη και τον πόλεμο, την αγάπη για τα ζώα ή την εκμετάλλευσή τους, την αξία να παραδέχεται κανείς την άγνοιά του, την καταλυτική δύναμη της σχέσης μάνας και παιδιού, καθώς και τη μαγεία της τέχνης, μέρος της οποίας αποτελεί η λογοτεχνία.

Το ΙΞ είναι το 3ο μου βιβλίο, το οποίο εκδίδεται τη χρονιά που κλείνω τα 33. Ο υπότιτλός του αποτελείται από 3 λέξεις. Όταν έγραψα το πρώτο κεφάλαιο, τηλεφώνησα σε κάποιον στις 3:00 τα ξημερώματα να του το διαβάσω. Ολοκλήρωσα τη γραφή του βιβλίου και το έστειλα στην εκδότριά μου, την Έλενα Πατάκη, στις 3 Ιούνη. Το ΙΞ διαθέτει 3 πρωταγωνιστές και ως κτίσμα το Ιπτάμενο Ξενοδοχείο αριθμεί 33 ορόφους. 33 είναι και τα υποβρύχια σκαλιά της χρυσής λίμνης, της Καρδιάς του ΙΞ. Επιπλέον, το βιβλίο χωρίζεται σε 33 κεφάλαια και στην ταράτσα του ΙΞ βρίσκονται προσδεμένα 3.333 πολύχρωμα αλεξίπτωτα.

Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν το 3 ως τον πρώτο αληθινό αριθμό, ο οποίος εμπεριέκλειε την αρχή, τη μέση και το τέλος, τις τρεις διαστάσεις του κόσμου, αλλά και τις τρεις διαστάσεις του χρόνου: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Στην κινεζική κουλτούρα, το 3 θεωρείται καλότυχο διότι ηχεί σχεδόν όμοια με τη λέξη «ζωή». Λέτε να έχει μαγικές ιδιότητες; Απ’ την πλευρά μου, πάντως, αφήνω πότε πότε κάτι τέτοια μικροατυχήματα να γράφουν τη δική τους ιστορία.

Δημήτρης Μελικέρτης

Το βιβλίο του Δημήτρη Μελικέρτη ΙΞ – Το Ιπτάμενο ξενοδοχείο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη (σελ.: 272, τιμή: €12,20). Την εικονογράφηση έχει κάνει ο Σπύρος Γούσης.

Ο Δημήτρης Μελικέρτης γεννήθηκε το 1988 στην Αθήνα. Είναι Dr. Δημιουργικής Γραφής, με μεταπτυχιακό στο University of Warwick και διδακτορικό στο Royal Holloway, University of London.
Διηγήματα και ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε ανθολογίες στην Αγγλία και στη Γερμανία. Έχει μεταφράσει αρκετούς τίτλους παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας, καθώς και το κλασικό ιστορικό μυθιστόρημα του Γιάννη Καλπούζου «Ιμαρέτ – Στη σκιά του ρολογιού» στα αγγλικά.
Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα εικονογραφημένα βιβλία του για παιδιά «Ο Γιγαντοκυνηγός» και «ΙΞ – Το Ιπτάμενο Ξενοδοχείο», καθώς και το εφηβικό μυθιστόρημα «Ουφόψαρα – Στα πέρατα του σύμπαντος».