Ακριβαίνει αλματωδώς το κόστος δανεισμού

Η αύξηση του κόστους δανεισμού θα αποτελέσει έναν από τους μεγάλους «πονοκεφάλους» του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου το επόμενο διάστημα, καθώς θα δυσκολέψει τα μέγιστα τους δημοσιονομικούς χειρισμούς σε μια περίοδο που η ανάγκη στήριξης της κοινωνίας είναι πέρα από αναγκαία.

Ο κύκλος του «φθηνού χρήματος» φαίνεται να αποτελεί ήδη παρελθόν, εξέλιξη η οποία αποτυπώθηκε και στη σημερινή δημοπρασία εντόκων γραμματίων ετήσιας διάρκειας, που διενήργησε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου χρέους (ΟΔΔΗΧ).

Το επιτόκιο δανεισμού διαμορφώθηκε στο 0,83%, όταν στην προηγούμενη αντίστοιχη δημοπρασία στις 9 Μαρτίου ήταν αρνητικό (-0,23%). Πρόκειται για «άλμα» τουλάχιστον μιας ποσοστιαίας μονάδας και όπως όλα δείχνουν έπεται συνέχεια καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ετοιμάζεται για αυξήσεις επιτοκίων.

Από τη σημερινή δημοπρασία το Ελληνικό Δημόσιο άντλησε 1 δισ. ευρώ, με τις προσφορές να υπερκαλύπτουν το ζητούμενο ποσό κατά 1,48 φορές (υποβλήθηκαν συνολικές προσφορές ύψους 1,484 δισ. ευρώ).

Η εικόνα των επιτοκίων αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τους επόμενους μήνες, καθώς η πλειονότητα τραπεζιτών και αναλυτών διεθνώς, σχεδόν προεξοφλούν αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ μέχρι το τέλος του έτους που θα ανεβάσει το επιτόκιο τουλάχιστον στο μηδέν από -0,50% σήμερα.

Ο ακριβής χρόνος έναρξης του κύκλου αύξησης των επιτοκίων θα εξαρτηθεί από την απόφαση της ΕΚΤ για τερματισμό του προγράμματος αγοράς ομολόγων. «Βαρόμετρο» θα αποτελέσουν τα στοιχεία για την πορεία του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη σε συνδυασμό με το ύψος του πληθωρισμού (θα συγκριθεί το κόστος μείωσης του ΑΕΠ από τα επιτόκια ή της μείωσης του ΑΕΠ από τον πληθωρισμό).

Ήδη οι προσδοκίες αύξησης επιτοκίων έχουν μετακυλιστεί στην καμπύλη επιτοκιακών αποδόσεων κρατικών και εταιρικών ομολόγων, με το κόστος χρήματος να αυξάνεται στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ο ΟΟΣΑ

Προβλήματα στην ανάπτυξη λόγω πληθωρισμού και αύξησης των επιτοκίων «βλέπει» και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), στην έκθεση του για την προοπτικές των κρατών-μελών του (World Economic Outlook).
Για τη χώρα μας βάζει τον πήχη της ανάπτυξης στο 2,8% για φέτος και 2,5% το 2023, μετά την επίδοση του 8,3% το 2021.

Ωστόσο η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν φαίνεται να …συνάδει με τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία ο ρυθμός ανάπτυξης κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022 διαμορφώθηκε στο 7%, όταν ο προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ 3,1% εφέτος.

Αναγνωρίζει πάντως ότι φέτος και του χρόνου θετικό ρόλο στην ανάπτυξη θα παίξουν οι καθαρές εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που θα φτάνουν το 1,6% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση, αλλά και η διατήρηση αυξητικής δυναμικής σε εξαγωγές και επενδύσεις Μάλιστα προβλέπει αύξηση εξαγωγών κατά 16,5% για φέτος και 5,8% για το 2023. Επίσης εκτιμά ότι οι επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 9% για φέτος και κατά 12,4% το 2023.

Ειδικά για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, υπογραμμίζει την αύξησή του σε ιστορικά υψηλά 25ετίας κυρίως λόγω των συνεχών ανατιμήσεων των τιμών των καυσίμων. Όπως τονίζεται οι τιμές στην Ελλάδα επηρεάζονται από την εξάρτηση της χώρας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) που φτάνουν το 30% των αναγκών. Αυτό έχει αποτυπωθεί στην πραγματική οικονομία με την αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 79% με βάση τα στοιχεία Απριλίου.

Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι η κρατική στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα συνεχιστεί και το 2022 τονίζοντας ότι η Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει -και εν μέρει εφαρμόσει- μόνο για φέτος μέτρα στήριξης που φτάνουν τα 5,6 δισ. ευρώ (2,7% του ΑΕΠ), τα οποία θα χρηματοδοτηθούν κατά ένα μέρος από τα έσοδα από τα δικαιώματα ρύπων.

Ρεπορτάζ: Κώστας Τσάβαλος