“Κλειδί” για την οικονομία η συζήτηση για το χρέος

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Η ανακοίνωση από την πλευρά του eurogroup ότι στην επόμενη συνεδρίαση θα συζητηθούν τα μέτρα που θα ληφθούν στην Ελλάδα μαζί με τη βιωσιμότητα του χρέους αποτελεί ένα σημείο καμπής.

Η εξέλιξη αποτελεί μια ένδειξη ότι αμβλύνονται  οι διαφορές μεταξύ του ΔΝΤ που απαιτεί διευθέτηση του χρέους για να συμμετάσχει στο πρόγραμμα και της πλευράς Σόιμπλε που αρνείται ουσιαστική αναδιάρθρωση εδώ και τώρα και έτσι είναι πιθανόν να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση.

Οι πληροφορίες που υπάρχουν δεν αναφέρονται σε δραστικά μέτρα ελάφρυνσης -και πάντως όχι σε κούρεμα- αλλά σε μια σταδιακή διαδικασία, η οποία θα εξελιχθεί σε διαφορετικές φάσεις και πάντα υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα τηρεί τις δεσμεύσεις της, τόσο για τις λεγόμενες “μεταρρυθμίσεις” όσο και για τα δημοσιονομικά μεγέθη.

Θα είναι όμως σημαντικό εάν το θέμα αντιμετωπιστεί σε αυτή τη φάση και υπάρξουν διευθετήσεις οι οποίες θα δώσουν διεθνώς ένα σήμα ότι η κατάσταση με το ελληνικό χρέος είναι ελεγχόμενη και ότι η ευρωζώνη στηρίζει τη χώρα στο επίπεδο αυτό.

Μένει ακόμα να δούμε εάν τελικά η συμφωνία θα επιτευχθεί, αλλά και ποιες θα είναι οι λεπτομέρειες των όποιων διευθετήσεων για να κρίνουμε την αποτελεσματικότητά της και τις συνέπειες για την οικονομία.

Η κυβέρνηση πάντως στηρίζει το σχεδιασμό της στην πρόβλεψη ότι η συμφωνία για το χρέος θα αποτελέσει έναν καταλύτη για την οικονομία, εφόσον αρθεί η αβεβαιότητα και καταστεί δυνατή η έναρξη ενός ενάρετου κύκλου.

Εκτιμούν στο οικονομικό επιτελείο ότι το θετικό “κλίμα” που θα εμπεδωθεί με μια νέα διευθέτηση για το ελληνικό χρέος θα ανοίξει το δρόμο για ενίσχυση της ζήτησης στο εσωτερικό της χώρας αλλά και για είσοδο επενδυτικών κεφαλαίων που πιθανόν να ενδιαφέρονται για κινήσεις στην Ελλάδα αλλά τις αναβάλλουν περιμένοντας να ξεκαθαρίσει η εικόνα.

Προσδοκούν οι κυβερνώντες ότι οι αποφάσεις θα επιτρέψουν την αποκλιμάκωση των επιτοκίων (αποδόσεων) των ομολόγων, δημιουργώντας προϋποθέσεις για επιστροφή της χώρας στις αγορές και επαναφορά της ομαλότητας.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, πρέπει επίσης να δούμε πώς θα επηρεάσει την αγορά η εφαρμογή των νέων μέτρων στη φορολογία και την ασφάλιση, καθώς πρόκειται αναμφίβολα για παρεμβάσεις που έχουν και υφεσιακό χαρακτήρα.

Είναι αλήθεια ότι το μέγεθος των παρεμβάσεων, είναι χαμηλότερο από εκείνες που έγιναν στο παρελθόν και είχαν έντονο υφεσιακό αποτέλεσμα.

Είναι εξίσου αληθές όμως ότι πρόκειται για μέτρα που έρχονται να προστεθούν στα προηγούμενα και η επίπτωσή τους είναι σωρευτική.

Δεν είναι μυστικό ότι οι αντοχές της πλειονότητας των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων έχουν προ πολλού εξαντληθεί και κάθε περαιτέρω επιβάρυνση αποτελεί δυσβάστακτο φορτίο.

Επομένως το “καλό σενάριο” προϋποθέτει ότι η διευθέτηση για το χρέος θα είναι ουσιαστική και θα πείσει άπαντες στο εσωτερικό και το εξωτερικό ότι η Ελλάδα αλλάζει σελίδα, έτσι ώστε να υπερκαλυφθούν οι όποιες επιπτώσεις από την εφαρμογή των νέων μέτρων.

Εάν συμβεί αυτό και σταθεροποιηθεί η οικονομία θα υπάρξει το περιθώριο να αναπτυχθούν όλες οι απαραίτητες δράσεις για την υπεσχημένη “παραγωγική ανασυγκρότηση” η οποία θα απελευθερώσει και το χειμάζον δυναμικό της χώρας.

Σε διαφορετική περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος να ζήσουμε ακόμη ένα επεισόδιο στο σήριαλ των ευρωπαϊκών αποφάσεων που “μπαλώνουν” προσωρινά τα προβλήματα και τις διαφωνίες διαιωνίζοντας την κατάσταση και αναπαράγοντας το φαύλο κύκλο.