Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες: Η παγωμένη αλήθεια πίσω από το ψεύτικο χιόνι του Πεκίνου

Φέτος από τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς αγώνες της Κίνας θα λείπει το φυσικό χιόνι.
Πολλοί Χειμερινοί Αγώνες, συμπεριλαμβανομένων των τελευταίων τριών στην Πιονγκγιάνγκ, στο Σότσι και στο Βανκούβερ, έχουν κάνει εκτεταμένη χρήση τεχνητού χιονιού γιατί αυτό ήταν αδιαπραγμάτευτη ανάγκη. Όμως στο Πεκίνο, το χιόνι που θα χρησιμοποιηθεί για τα 66 ολυμπιακά αγωνίσματα θα παράγεται για πρώτη φορά εξ ολοκλήρου από μηχανές.

Όμως το να απλώνεις χιόνι σε μια πίστα σκι παγκόσμιας κλάσης δεν είναι εύκολη υπόθεση. Είναι διαδικασία που απαιτεί ακρίβεια σε κάθε βήμα, από το μείγμα αέρα-νερού στα κανόνια εκτόξευσης χιονιού μέχρι την τελευταία ομάδα καλλωπιστών που εξομαλύνουν τις υπόλοιπες ατέλειες πριν η πίστα παραδοθεί στον αγώνα. Ο τυπικός κρύος και ξηρός καιρός του Φεβρουαρίου στα βουνά γύρω από το Πεκίνο δίνει περιορισμένης έκτασης χιονοπτώσεις και έτσι λίγο φυσικό χιόνι. Δημιουργεί ωστόσο εξαιρετικές συνθήκες για την παραγωγή και τη διατήρηση του χιονιού που κατασκευάζεται από μηχανή.

Γιατί το Πεκίνο παράγει τεχνητό χιόνι;

Η περιοχή του Πεκίνου είναι γνωστή για τα χαμηλά αποθέματα σε νερό. Αυτό συμβαίνει λόγω της υπερβολικής εξάρτησης από τα υπόγεια ύδατα σε συνδυασμό με τους παγετώνες γύρω από την περιοχή που λιώνουν σταθερά από τη δεκαετία του 1950 με μη βιώσιμο ρυθμό.

Σύμφωνα με μια μελέτη της Greenpeace το 2018, οι παγετώνες της Κίνας είχαν λιώσει κατά 82% και το ένα πέμπτο του πάγου είχε χαθεί από τη δεκαετία του 1950. Η έκθεση εκτίμησε επίσης ότι η «έλλειψη» νερού θα φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο γύρω στο έτος 2030, όταν η ζήτηση θα ξεπεράσει σημαντικά την προσφορά.

Το τεχνητό χιόνι στο Πεκίνο φτιάχνεται από πεπιεσμένο αέρα και νερό χωρίς τα χημικά πρόσθετα που χρειάζονται συχνά σε θερμότερες και υγρότερες περιοχές, δήλωσε ο Michael Mayr, εκπρόσωπος της TechnoAlpin με έδρα την Ιταλία, η οποία κέρδισε το συμβόλαιο περίπου 22 εκατομμυρίων δολαρίων για την παροχή του συστήματος χιονιού στους φετινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.

Τα τρία βασικά συστατικά για το χιόνι

1. Νερό

Η Κίνα εκτίμησε το 2019 ότι η δημιουργία χιονιού για τους Αγώνες θα απαιτούσε περίπου 49 εκατομμύρια γαλόνια νερού (185 εκατομμύρια λίτρα) σε μια περιοχή όπου οι περιβαλλοντολόγοι έχουν σημάνει συναγερμό σχετικά με τη λειψυδρία. Κατασκευάστηκε ένα δίκτυο σωλήνων και αντλιοστασίων για να συνδέσει τις δεξαμενές με τον τόπο διεξαγωγής του αλπικού σκι στο Yanqing, όπου το φυσικό χιόνι που πέφτει είναι τόσο λίγο που μοιάζει με πούδρα. Η κάλυψη μιας έκτασης 60Χ60 με χιόνι πάχους 15 εκατοστών απαιτεί περισσότερα από 280.000 λίτρα νερού.

2. Αέρας

Τα κανόνια εκτόξευσης χιονιού χρησιμοποιούν πεπιεσμένο αέρα για να σπάσουν το νερό σε μικροσκοπικά σταγονίδια. Διαφορετικές αναλογίες αέρα-νερού παράγουν διαφορετικούς τύπους χιονιού, από σφιχτό (75 τοις εκατό αέρα) έως υδαρές (50 τοις εκατό αέρα). Οι εκτοξευστήρες τύπου βεντάλιας διαθέτουν μετεωρολογικούς σταθμούς που προσαρμόζουν αυτόματα τις ρυθμίσεις στο ποσοστό σκληρότητας του χιονιού που κάθε φορά απαιτείται .

3. Κρύο

Οι ιδανικές συνθήκες θερμοκρασίας για παραγωγή χιονιού είναι οι -9,5 βαθμοί Κελσίου Καΐμη σχετική υγρασία κάτω από 25%

Σε αντίθεση με τις γνωστές ευαίσθητες εξάγωνες νιφάδες που δημιουργούνται όταν πέφτουν φυσικές σταγόνες νερού από τα σύννεφα, οι μηχανικές νιφάδες χιονιού έχουν χρόνο μόνο να σχηματίσουν κρυστάλλινες σταγόνες πριν ακουμπήσουν στο έδαφος.

Οι σκιέρ του σκι αντοχής ( cross-country ) θέλουν μια σταθερή, επίπεδη βάση με επιφάνεια καλυμμένη με κρούστα χιονιού που παρέχει καλύτερη πρόσφυση για πατινάρισμα και αναρρίχηση – αν και οι κορυφαίοι σκιέρ είναι συνηθισμένοι και σε λίγο πάγο, δήλωσε ο Bill Pierce, διευθυντής εγκατάστασης στο Soldier Hollow Nordic Center στη Γιούτα , που φιλοξένησε τα πρωταθλήματα των ΗΠΑ το 2022.

Οι ελεύθεροι σκιέρ και οι σκιέρ του σνόουμπορντ προτιμούν δυνατές διαδρομές και αρκετά μαλακές περιοχές προσγείωσης, είπε ο Mayr, ο εκπρόσωπος της TechnoAlpin. Στους Moguls σκιέρ όπου κυριαρχούν τεχνικοί ελιγμοί , αρέσουν τα πουδρένια εξογκώματα με γρήγορες γραμμές μεταξύ τους, σύμφωνα με τον Mike Solimano, πρόεδρο και γενικό διευθυντή του Killington Resort στο Βερμόντ, το οποίο φιλοξενεί αγώνες ελεύθερου στυλ και αγώνες Παγκόσμιου Κυπέλλου Άλπεων.

Οσο για τους κλασικούς χιονοδρόμους του αλπικού σκι αυτοί θέλουν μια κάθετη κορδέλα από πάγο, είπε ο Solimano, το αντίθετο από τα ελαφριά, αφράτα μονοπάτια που δημιουργούν οι κατασκευαστές χιονιού στα χειμερινά θέρετρα για τους σκιέρ αναψυχής. Η κατάβαση στην ολυμπιακή πίστα Γιανκίνγκ ονομάζεται Rock, και κάπως έτσι θα είναι και το χιόνι της. Οι κορυφαίοι σκιέρ κατάβασης συχνά φτάνουν ταχύτητες άνω των 120 χλμ την ώρα καθώς κατεβαίνουν μια στενή κορδέλα πάγου.

Ο διάσημος σχεδιαστής διαδρομών Bernhard Russi περιέγραψε τη δημιουργία του Yanqing ως «πολύ απαιτητική» και «μια πολύ πιο απότομη κατηφόρα από ό,τι πίστευαν όλοι». Μέχρι να ξεκινήσουν οι προπονήσεις την Πέμπτη, κανένας αθλητής παγκόσμιας κλάσης δεν έχει κάνει δοκιμή στην συγκεκριμένη πίστα.

Οι προολυμπιακοί αγώνες που συνήθως διεξάγονται σε αυτές τις εγκαταστάσεις ως δοκιμαστικές διοργανώσεις ακυρώθηκαν λόγω της πανδημίας, επομένως μόνο λίγοι Κινέζοι αθλητές χαμηλότερου επιπέδου έχουν αγωνιστεί και όχι σε όλο την έκταση της πίστας.

Για πρώτη φορά σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς αγώνες οι καλύτεροι αθλητές του κόσμου θα μπουν σε μια Ολυμπιακή διαδρομή άγνωστη για αυτούς.

Πώς παράγεται το τεχνητό χιόνι;

Απαιτούνται υψηλοί όγκοι νερού και ενέργειας για τη δημιουργία πλαγιών τεχνητού χιονιού που να είναι έτοιμες για ανταγωνισμό. Σε έναν κόσμο όπου η φυσική χιονόπτωση μειώνεται σταθερά, η χρήση τεχνητού χιονιού, ειδικά για αθλήματα, έχει αυξηθεί σημαντικά.
Για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2014 στο Σότσι, η Ρωσία χρησιμοποίησε το 80% του τεχνητού χιονιού για αγώνες. Αυτό το ποσοστό αυξήθηκε στο 90% για τους Χειμερινούς Αγώνες της Πιονγκγιάνγκ. Οι Αγώνες του Βανκούβερ του 2010 ήταν επίσης διαβόητοι επειδή χρειάστηκε να χρησιμοποιήσουν ελικόπτερα για να πετάξουν στο χιόνι για τους αγώνες.

Για τους Χειμερινούς Αγώνες του Πεκίνου, έχουν εισαχθεί μηχανές παραγωγής χιονιού από μια ιταλική εταιρεία που ονομάζεται TechnoAlpin. Από τον Νοέμβριο του 2021, αυτά τα μηχανήματα αντλούν τεχνητό χιόνι. Αυτά τα μηχανήματα παράγουν αυτό το χιόνι αντλώντας σωματίδια πάγου ταυτόχρονα με μια λεπτή ομίχλη υδρατμών. Και τα δύο αυτά σωματίδια εκτοξεύονται έως και 60 μέτρα στον αέρα όπου συνδυάζονται για να γίνουν χιόνι και στη συνέχεια πέφτουν στο έδαφος. Η TechnoAlpin έχει χρησιμοποιήσει 290 κανόνια χιονιού στο Πεκίνο, σύμφωνα με τους Sunday Times.

«Σίγουρα θα υπάρξουν κάποιες επιπτώσεις σε μια περιοχή όπου δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου νερό το χειμώνα», δήλωσε η Carmen de Jong, γεωγράφος στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου στο Bloomberg.com. «Για μισό χρόνο, κατά τη διάρκεια της αθλητικής περιόδου του χιονιού, το νερό παραμένει μακριά από το φυσικό οικοσύστημα». Αυτοί οι Ολυμπιακοί Αγώνες υπολογίστηκε ότι απαιτούν περίπου 185 εκατομμύρια λίτρα νερού για να μετατραπούν σε χιόνι. Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, αυτή η ποσότητα νερού θα γέμιζε 74 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων.

Επιμέλεια – Μετάφραση: Γρηγόρης Τάτσης