Καταλονία: Ανεξαρτησία ή διάλογος; (ανταπόκριση)

της Δώρας Μακρή, ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Ισπανία

Απόψε στις 7 ώρα Ελλάδας, δεν θα είναι ο Κάρλες Πουιτζντεμόντ, που θα ανακηρύξει την ανεξαρτησία της Καταλονίας. Θα είναι το καταλανικό κοινοβούλιο που θα το κάνει, όπως όλα δείχνουν ως τώρα. Το μόνο που γνωστοποιήθηκε ως αυτή την ώρα είναι, ότι ο Καταλανός πολιτικός θα ανακοινώσει τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος της 1ης Οκτωβρίου στο τοπικό κοινοβούλιο. Όμως. Σύμφωνα με τον νόμο, που αυτό το ίδιο το κοινοβούλιο ψήφισε στις αρχές Σεπτεμβρίου, την ανακοίνωση του αποτελέσματος έπρεπε να κάνει η ειδική εκλογική επιτροπή. Η επιτροπή αυτή, όμως, παραιτήθηκε αμέσως μόλις το συνταγματικό δικαστήριο της Ισπανίας, χαρακτήρισε αντισυνταγματικό τον νόμο και τα μέλη της θα αντιμετώπιζαν ποινές. Άρα, απόψε ο Καταλανός πολιτικός θα παραβεί τον νόμο, που ο ίδιος έφερε στο κοινοβούλιο και ψηφίστηκε.

Στην καταλανική Βουλή, εκλέγονται 135 βουλευτές της περιοχής και για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 68 έδρες. Στις τελευταίες εκλογές της Αυτονομίας της Καταλονίας, που έγιναν τον Σεπτέμβριο του 2015, με ποσοστό συμμετοχής 77,44% και 5,3 εκατ. εκλογικού σώματος, τα αποτελέσματα διαμορφώθηκαν ως εξής : JxSí ( Μαζί για το ΝΑΙ – 4 κόμματα- PDeCAT+ERC+ANC+Òmnium) 39,54% και 62 έδρες, C’s ( Θιουδαδάνος) 17,93% και 25 έδρες, PSC ( Σοσιαλιστές) και 16 έδρες, CatSíqueesPot ( Podemos) 8,94% και 11 έδρες, PP ( Λαϊκό Κόμμα) 8,2% και 11 έδρες και CUP ( αντικαπιταλιστές) 8,2% και 10 έδρες.

Για την ιστορία από τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές για το Κοινοβούλιο της Καταλονίας το 1980, ο εθνικιστής Ζιορντί Πουγιόλ γίνεται ο πρώτος τοπικός άρχοντας ως και το 2003, που ο σοσιαλιστής Πασκουάλ Μαραγάλ με τη στήριξη της ERC και τους Πράσινους, καταφέρνει να σχηματίσει κυβέρνηση. Το 2006 μπαίνει στο κοινοβούλιο και ένα νέο κόμμα οι Θιουδαδάνος. Το 2010 οι εθνικιστές της Convergència y Unió ξανακερδίζουν τις εκλογές αλλά όχι με απόλυτη πλειοψηφία και με επικεφαλής τον Αρτούρ Μας. Την ίδια χρονιά μπαίνει στο κοινοβούλιο και ένας νέος συνασπισμός κομμάτων με αποσχιστικές τάσεις πέραν των ήδη γνωστών. Ο Μας, προκηρύσσει πρόωρες εκλογές το 2012 που τις κερδίζει χάνοντας, όμως, σημαντικό αριθμό εδρών. Το 2015 το κόμμα διαλύεται. Αποτελούνταν από δύο διαφορετικά κόμματα , το κεντροδεξιό Convergencia Democrática de Cataluña και το χριστιανοδημοκρατικό Unión Democrática de Cataluña. Ως συνασπισμός από το 1978 ως το 2003 στήριξε τις κυβερνήσεις καταρχήν του Σουάρεθ της μεταπολίτευσης , κατόπιν τις σοσιαλιστικές του Φελίπε Γκονθάλεθ και αργότερα τις συντηρητικές του Χοσέ Μαρία Αθνάρ.

Από το 2010 και στο απώγειο της οικονομικής κρίσης , ο Αρτούρ Μας, ο οποίος υπήρξε επιλογή του Ζορντί Πουγιόλ ως διάδοχός του, αρχίζει τη στροφή προς το αίτημα της ανεξαρτησίας. Πολλοί ισχυρίζονται ότι το έκανε για να καλύψει τη σωρεία σκανδάλων, που άρχιζαν να βγαίνουν στο φως και αφορούσαν το κόμμα του και κυρίως τον Πουγιόλ. Το 2011 δεν καταφέρνει την οικονομική και φορολογική συμφωνία που επεδίωκε για την Καταλονία με συνομιλητή του τον νεοεκλεγέντα Μαριάνο Ραχόι και το 2012 προκηρύσσει πρόωρες εκλογές με επίκεντρο την ανεξαρτησία της περιοχής. Τον Νοέμβριο του 2014 επιχειρεί δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, που όμως ναυαγεί, καθώς κηρύσσεται αντισυνταγματικό και αναγκάζεται να το μετατρέψει από “δημοψήφισμα” σε “ερώτημα” προς την καταλανική κοινωνία.

Στις εκλογές του 2015 και έχοντας εξασφαλίσει μόνο 63 έδρες από τις 68 της απόλυτης πλειοψηφίας δεν καταφέρνει να εκλεγεί τοπικός κυβερνήτης καθώς οι αντικαπιταλιστές της CUP αρνήθηκαν να τον στηρίξουν. Τον Ιανουάριο του 2016 ο Αρτούρ Μας παραιτείται και το κόμμα CUP στηρίζει και εκλέγει τον Κάρλες Πουιτζντεμόντ, ως τοπικό κυβερνήτη. Στις αρχές του 2017 , το Συνταγματικό Δικαστήριο καταδικάζει τον Μας σε στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων για δυο χρόνια και χρηματική ποινή 36.500€ για την απόφαση του να διενεργήσει το παράνομο δημοψήφισμα του 2014. Επίσης καταδικάστηκε σε επιπλέον χρηματική ποινή 5 εκατ ευρώ για τη ζημία που προκάλεσε στο ισπανικό δημόσιο με το δημοψήφισμα αυτό…

Τις ημέρες αυτές, στην ισπανική Γερουσία συνεδριάζει καθημερινά η ολομέλειά της για θέματα ρουτίνας. Το προεδρείο της όμως γνωρίζει ότι θα πρέπει να είναι έτοιμο ανά πάσα στιγμή να αλλάξει την ημερήσια διάταξη. Διότι αν η ισπανική κυβέρνηση αποφασίσει να απαντήσει στην σημερινή τελική πρόκληση του Πουιτζντεμόντ τότε η Γερουσία , σύμφωνα με το Σύνταγμα, θα πρέπει να ψηφίσει το άρθρο 155 του Συντάγματος. Στη Γερουσία, το δεύτερο νομοθετικό Σώμα , εκτός του Κοινοβουλίου, οι συσχετισμοί είναι υπέρ του Μαριάνο Ραχόι. Ο οποίος ναι μεν στο κοινοβούλιο στερείται υποστηρικτών , στη Γερουσία όμως το κόμμα του έχει την απόλυτη πλειοψηφία. Αυτό θα είναι και το ισχυρό χαρτί του. Διότι το άρθρο 155 του Συντάγματος – το οποίο θα είναι η πρώτη φορά που θα εφαρμοστεί, αν εφαρμοστεί τελικά, στην Ισπανία- του δίνει πολλές δυνατότητες. Ακόμα και το να παύσει την καταλανική κυβέρνηση, να διαλύσει το τοπικό κοινοβούλιο και να προκηρύξει τοπικές εκλογές. Για την ακρίβεια το άρθρο, αναφέρει τα εξής: ” Αν μία Αυτόνομη Κοινότητα δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της, που απορρέουν από το Σύνταγμα και τους νόμους ή δρά με τρόπο που ζημιώνει το δημόσιο συμφέρον της Ισπανίας, η κυβέρνηση …..[…] .. με την έγκριση της απόλυτης πλειοψηφίας της Γερουσίας, μπορεί να λάβει τα απαραίτητα μέτρα και να εξαναγκάσει την Αυτόνομη κοινότητα στις υποχρεώσεις της αυτές….”. Δεν είναι διόλου απίθανο να επιβληθεί ο νόμος κι αν δεν τηρηθεί να πραγματοποιηθούν ακόμα και συλλήψεις πολιτικών.

Ειρωνία από μια χρονική σύμπτωση . Την Πέμπτη 12 Οκτωβρίου είναι εθνική γιορτή στην Ισπανία αλλά και σε αρκετές από τις ισπανόφωνες χώρες του πλανήτη. Είναι el Día de la Hispanidad , κάτι σαν η “Γιορτή της Ισπανοσύνης”. Συνήθως γιορτάζεται με κάθε επισημότητα και στρατιωτικές παρελάσεις και μηνύματα υπέρ της ενότητας. Ακριβώς αυτής της ενότητας, που θα απουσιάζει στη φετινή γιορτή.