Ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από την ρωσική πόλη Σότσι, τόνισαν ότι θέλουν να εμβαθύνουν τις σχέσεις Ρωσίας – Τουρκίας. Πρόκειται για θέμα ζωτικής σημασίας και για τις δυο χώρες καθώς από τη μια η ρωσική οικονομία έχει ανάγκη να παρακάμψει τις κυρώσεις της Δύσης με τη βοήθεια της Τουρκίας, από την άλλη ο Ερντογάν έχει ανάγκη από ξένες επενδύσεις σε «σκληρό» νόμισμα, που η Ρωσία διαθέτει. Ο Τούρκος πρόεδρος, μάλιστα, έκανε λόγο για νέα «πολύ διαφορετική σελίδα» στις σχέσεις τους.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητά τους να συνεργαστούν κατά των «τρομοκρατικών οργανώσεων» στη Συρία, σύμφωνα με κοινή δήλωσή τους μετά τη συνάντηση.
Κατά τις τετράωρες συνομιλίες τους, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να εντείνουν τις εμπορικές σχέσεις τους και να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των δύο πλευρών για οικονομικά και ενεργειακά ζητήματα.
Ήταν η δεύτερη συνάντηση των δύο προέδρων μέσα σε ένα μήνα και η όγδοη από το 2019.
«Τα βλέμματα του πλανήτη είναι στραμμένα στο Σότσι. Όλοι θα αναρωτιούνται: “Τι συζήτησαν στο Σότσι, τι έκαναν;”» είπε ο Τούρκος πρόεδρος.
Με τα μέτωπα Ουκρανίας και Συρίας να βρίσκονται στο επίκεντρο, το αποτέλεσμα των συνομιλιών τους είναι ίσως πιο κρίσιμο από ποτέ. Από την έναρξη της συνάντησης, ο Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε την ελπίδα ότι θα ανοίξει μια νέα σελίδα στη σχέση των δύο χωρών, που κινητήριος δύναμη της είναι η οικονομία.
«Ελπίζω ότι σήμερα θα μπορέσουμε να υπογράψουμε ένα σχετικό μνημόνιο για την ανάπτυξη του εμπορίου και των οικονομικών μας δεσμών» είπε ο Ρώσος πρόεδρος.
Η νέα επιχείρηση στη Συρία που επιθυμεί να ξεκινήσει ο Ερντογάν είναι το μεγάλο αγκάθι, καθώς Τουρκία και Ρωσία στηρίζουν διαφορετικές πλευρές στον πολυετή συριακό εμφύλιο. Το 2015 η κατάρριψη από την Τουρκία ρωσικού μαχητικού είχε οδηγήσει τις σχέσεις στο ναδίρ. Το 2016 με το πρόσχημα της κουρδικής απειλής αλλά και της ISIS ξεκίνησε η Ασπίδα του Ευφράτη, η πρώτη τουρκική επέμβαση στη Συρία. Μέχρι το 2020 ακολούθησαν άλλες τρεις εισβολές.
«Το γεγονός ότι συζητάμε τις εξελίξεις στη Συρία θα φέρει ανακούφιση στην περιοχή. Η αλληλεγγύη μας στη μάχη εναντίον της τρομοκρατίας είναι πολύ σημαντική» σημείωσε ο Ταγίπ Ερντογάν.
Το παζάρι των δύο αντιπροσωπειών για το ζήτημα είχε ξεκινήσει από νωρίς. Στενός σύμβουλος του Τούρκου προέδρου, τόνιζε ότι δεν μπορεί να αγνοείται η Ρωσία στο ζήτημα της Ουκρανίας, ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου χαρακτήριζε νόμιμες τις ανησυχίες της Άγκυρας για την ασφάλειά της.
«Ναι, η Τουρκία έχει νόμιμες ανησυχίες για την ασφάλειά της αναφορικά με τη Συρία και αυτές φυσικά και θα τις λάβουμε υπόψη μας» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.
Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του 2023, η Συρία μπορεί να ενισχύσει δημοσκοπικά τον Ερντογάν, αλλά θα πρέπει να λύσει και τον γρίφο της προβληματικής τουρκικής οικονομίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πυρηνικό εργοστάσιο Ακούγιου, που με την κατασκευή του η Μόσχα δίνει ενέσεις ρευστότητας στην Άγκυρα, αλλά έχουν προκύψει νομικά κωλύματα. Και η Τουρκία όμως αποτελεί σωσίβιο για την ρωσική οικονομία που πλήττεται από τις δυτικές κυρώσεις. Ο Πούτιν δεν έχασε την ευκαιρία να στείλει μήνυμα στους Ευρωπαίους με αφορμή τον αγωγό TurkStream.
«Πιστεύω ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι μας θα πρέπει να είναι ευγνώμονες στην Τουρκία για το γεγονός ότι διασφαλίζει, χωρίς διακοπές, τη μεταφορά του αερίου μας στην ευρωπαϊκή αγορά» είπε ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η Ρωσία και η Τουρκία μπορεί να στηρίζουν διαφορετικές πλευρές σε αρκετές συγκρούσεις, ενώ η μία είναι μάλιστα εταίρος του ΝΑΤΟ, αλλά για τους αναλυτές η σχέση τους ορίζεται από μια ανταγωνιστική συνεργασία.
Ο τριπλός στόχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι να δείξει στη Δύση ότι η Τουρκία, αν και μέλος του ΝΑΤΟ, είναι ο συνδετικός κρίκος με την απομονωμένη Ρωσία, ακροβατώντας όπως συνηθίζει στην εξωτερική πολιτική του, να πιέσει για ειρήνη στην Ουκρανία και κυρίως για νέο πόλεμο στην Συρία.
Μετά τη συμφωνία για τα ουκρανικά σιτηρά ο Τούρκος πρόεδρος θέλει ρόλο και στον όποιο ειρηνευτικό διάλογο, ενώ πιέζει την Ρωσία, ως προστάτιδα δύναμη του Άσαντ, να μην αντιδράσει στα σχέδια του για νέα εισβολή στη Συρία με πρόφαση την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Απώτερος σκοπός του είναι να προβάλλει σταθερά την Τουρκία ως σημαντικό γεωπολιτικό παράγοντα.
Η ρωσο-τουρκική σχέση είναι γεμάτη αντιφάσεις στη γεωπολιτική, αλλά και γεμάτη συνέργειες στα οικονομικά. Ένα μείγμα ανταγωνισμού και συνεργασίας. Από την νοτιοανατολική Μεσόγειο ως τον Καύκασο έχουν διαμετρικά αντίθετα συμφέροντα. Κινητήριος δύναμη της σχέσης είναι οι εμπορικοί, οικονομικοί και ενεργειακοί δεσμοί τους οποίους εμβαθύνουν ο Πούτιν λόγω δυτικών κυρώσεων και ο Ερντογάν από ανάγκη για ξένες επενδύσεις εν μέσω βαθιάς οικονομικής κρίσης και ενόψει εκλογών. Έτσι η Τουρκία εξασφαλίζει ζεστό χρήμα για να τονώσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα (που είχε εξαντλήσει για να στηρίξει την καταρρέουσα λίρα) και η Ρωσία έναν κόμβο για την εξαγωγή του φυσικού αερίου της και των προϊόντων της.
Ανάλυση: Άννα Παπασωτηρίου
Πηγές: ΕΡΤ/Μαρία Αλεξάκη, Reuters
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος