Στη Μαδρίτη είναι στραμμένα τα βλέμματα όπου πραγματοποιείται η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν δεν είπε απολύτως τίποτε για τα ζητήματα που έθετε μέχρι τώρα και επικεντρώθηκε στην ατζέντα της Συνόδου, τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η αποστολή του ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου δεν είναι πλέον κενό γράμμα. Και τόνισε – κοιτάζοντας προς την Άγκυρα – ότι είναι πολύ σημαντικό για ουσιαστικούς και συμβολικούς λόγους οι κυρώσεις που αποφασίζονται να εφαρμόζονται από όλα τα μέλη. Η σύνοδος του ΝΑΤΟ ολοκληρώνεται την Πέμπτη με την τελετή υπογραφής για το Ταμείο Καινοτομίας για επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες από τους ηγέτες της Συμμαχίας.
Αυστηρά στα θέματα της ατζέντας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ επικεντρώθηκε ο Ταγίπ Ερντογάν στη σύντομη παρέμβασή του ενώπιον των ηγετών της Συμμαχίας χωρίς να κάνει καμία αναφορά σε Αιγαίο και ελληνικά νησιά. Είχε προηγηθεί έντονο διπλωματικό παρασκήνιο που οδήγησε στην άρση του αδιεξόδου και στην ένταξη της Φιλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.
Την ενότητα, την ταχύτητα και την αποφασιστικότητα που επέδειξε η Συμμαχία στην αντιμετώπιση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία επισήμανε ο πρωθυπουργός μιλώντας στο ΝΑΤΟ. Έκανε όμως και δύο έμμεσες αναφορές στην Τουρκία
Όπως είπε: «είναι σημαντικό για ουσιαστικούς και συμβολικούς λόγους οι κυρώσεις να εφαρμόζονται από όλα τα μέλη. Η ρωσική εισβολή έχει καταστήσει σαφές πως η αποστολή στο ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου δεν είναι πλέον κενό γράμμα».
Νωρίτερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο άφησε σαφείς αιχμές για την ως τώρα στάση της Τουρκίας, επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα είναι πυλώνας σταθερότητας για το ΝΑΤΟ: «ως πυλώνας σταθερότητας, λοιπόν, στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ έχουμε κάθε λόγο να πιστεύουμε ότι αυτή τη στιγμή η προσήλωση της Συμμαχίας θα πρέπει να είναι στην πρόκληση που αντιμετωπίζει στο μέτωπο της Ουκρανίας. Δεν χρειαζόμαστε καμία άλλη πηγή αστάθειας εντός της Συμμαχίας και πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι το οποίο αντιλαμβάνονται όλοι οι εταίροι μας».
Με τον Πρόεδρο της Τουρκίας συναντήθηκε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, κάνοντάς του για μια ακόμη φορά σύσταση, ότι οι όποιες διαφορές θα πρέπει να επιλύονται ειρηνικά.
«Εξέφρασα την βαθιά μου ανησυχία για τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι διαφορές μπορούν να επιλυθούν μόνο ειρηνικά και με αποκλιμάκωση. Η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας είναι ζωτικής σημασίας» ανέφερε στο Τwitter
Σύντομη συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν, τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου και με τον εκπρόσωπο της τουρκικής προεδρίας Ιμπραχίμ Καλίν είχε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, πριν την έναρξη εργασιών της συνόδου.
Στο ολιγόλεπτο τετ α τετ που είχαν μπροστά στις κάμερες ο Αμερικανός πρόεδρος ευχαρίστησε τον Ταγίπ Ερντογάν για την «εξαιρετική δουλειά» που έκανε για τη διεύρυνση της Συμμαχίας αλλά και για τη συμβολή για τα σιτηρά της Ουκρανίας, με τον Πρόεδρο της Τουρκίας να κάνει λόγο για μια σημαντική σύνοδο, εκτιμώντας ότι η διπλωματία θα βοηθήσει να επιλυθούν τα ζητήματα που σχετίζονται με τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών.
Η άρση του τουρκικού βέτο και τα F-16
Εν τω μεταξύ, τον δρόμο για τον εκσυγχρονισμό των F-16 φέρεται να άνοιξε η άρση του βέτο της Τουρκίας για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Λίγες ώρες μετά τη συμφωνία που επήλθε μεταξύ της Άγκυρας και της Συμμαχίας για τις δύο σκανδιναβικές χώρες, η Αμερικανίδα υφυπουργός Άμυνας Σελέστ Βαλάντερ δήλωσε: «οι ΗΠΑ στηρίζουν πλήρως τα σχέδια της Τουρκίας για αναβάθμιση των F-16, τα οποία βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της επεξεργασίας και πρέπει να γίνουν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Οι ΗΠΑ τα στηρίζουν διότι συμβάλουν στην ασφάλεια του ΝΑΤΟ».
Κοινό μνημόνιο Τουρκίας-Φινλανδίας-Σουηδίας
Mετά από αρκετές ώρες διαπραγματεύσεων και συνομιλιών ανάμεσα στην Τουρκία, την Φινλανδία και τη Σουηδία, οι τρεις χώρες υπέγραψαν κοινό μνημόνιο συνεργασίας, το οποίο επιβεβαιώνει την ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο NATO.
Το τριμερές μνημόνιο προβλέπει μεταξύ άλλων:
- Αλληλεγγύη στην Τουρκία ενάντια στην τρομοκρατία
- Αντιμετώπιση του ΠΚΚ ως τρομοκρατικής οργάνωσης
- Άρση εμπάργκο όπλων
- Αιτήματα έκδοσης υπόπτων για τρομοκρατία
- Θα συγκροτηθεί επιτροπή παρακολούθησης που θα παρακολουθεί την εφαρμογή των άρθρων διαμήνυσε ο υπουργός δικαιοσύνης της Τουρκίας
«Δεν θεωρούμε αρκετό να είμαστε στη γραπτή δήλωση, θα επιβλέπουμε την εφαρμογή του, θα παρακολουθούμε την εφαρμογή αυτών των άρθρων ένα προς ένα» τόνισε ο υπουργός Δικαιοσύνης της Τουρκίας Μπεκίρ Μποζντάγ.
Η παρέμβαση Μητσοτάκη & οι έμμεσες αναφορές στην τουρκική προκλητικότητα
Σύμφωνα με τον απεσταλμένο της ΕΡΤ στη Μαδρίτη, Δημήτρη Γκάτσιο, ο πρωθυπουργός παρέμεινε σταθερός στο στίγμα που είχε δώσει τις προηγούμενες ημέρες όσον αφορά στις προθέσεις του. Επικεντρώθηκε στα κρίσιμα ζητήματα της Συνόδου Κορυφής, πολλώ δε μάλλον από τη στιγμή που ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δεν επανέλαβε ενώπιον των ηγετών τις γνωστές το τελευταίο διάστημα ρητορικές εξάρσεις του για τα ελληνοτουρκικά.
Βέβαια, ο κ. Μητσοτάκης, στην τοποθέτησή του, είχε δύο έμμεσες αναφορές-αιχμή για την Άγκυρα καθώς τόνισε ότι οι κυρώσεις που αποφασίζονται πρέπει να εφαρμόζονται από όλα τα μέλη ενώ επεσήμανε πως η ρωσική εισβολή έχει καταστήσει σαφές ότι η αποστολή του ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας αι του διεθνούς δικαίου δεν είναι πλέον κενό γράμμα.
Κυβερνητικές πηγές, σχολιάζοντας το μνημόνιο Τουρκίας-Σουηδίας-Φινλανδίας σημειώνουν ότι συνιστά ουσιαστικά μια αναδίπλωση της Τουρκίας και δε θίγει με οποιονδήποτε τρόπο τα συμφέροντα της Ελλάδας, ούτε μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας. Παράλληλα, τονίζουν ότι:
- Οι δεσμεύσεις Σουηδίας & Φινλανδίας, στο πλαίσιο της Ε.Ε. για την εξαγωγή όπλων εξακολουθούν να ισχύουν.
- Η όποια στήριξη Σουηδίας & Φινλανδίας στο τουρκικό αίτημα για συμμετοχή στην Κοινή Ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια και στο σχήμα της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας έχει συμβολικό χαρακτήρα.
- Σουηδία & Φινλανδία δεσμεύονται από τις θέσεις της Ε.Ε και τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
«Η Ελλάδα -ως μέλος της Ε.Ε.- έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις εξελίξεις-να ασκεί τα δικαιώματά της-να προστατεύει τα συμφέροντα της», είναι το μήνυμα που εκπέμπεται.
Η συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν – Το σχόλιο του Λευκού Οίκου –
Το ραντεβού Μπάιντεν και Ερντογάν κλείστηκε μετά την απόφαση του Τούρκου Προέδρου να πει το «ναι» στην ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Συμμαχία και άναψε το πράσινο φως για αναβάθμιση του στόλου των μαχητικών της Τουρκίας. Η συνάντηση αυτή ήταν ότι σημαντικότερο πήρε ο Ερντογάν σε αυτή την σύνοδο, όπως σχολιάζουν αναλυτές στην αμερικανική πρωτεύουσα, ανέφερε η ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Ουάσινγκτον, Λένα Αργύρη η οποία πρόσθεσε ότι για τον πρόεδρο Μπάιντεν όμως ήταν απλώς μια υποχρέωση που έπρεπε να βγάλει καθώς το είχε υποσχεθεί σε Σουηδία και Φινλανδία. Σύμφωνα με πληροφορίες αυτή η συνάντηση δεν θα είχε γίνει υπό άλλες συνθήκες ενώ το παραδέχθηκε εμμέσως και ο Ταγίπ Ερντογάν λέγοντας στην αρχή της συνάντησης τους χαίρομαι που βρισκόμαστε μετά από τόσο πολύ καιρό. Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου για τη συνάντηση των δυο ανδρών αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι συζήτησαν για τη σημασία της διατήρησης της σταθερότητας στο Αιγαίο και τη Συρία. Επίσης μίλησαν για την Ουκρανία και ο πρόεδρος Μπάιντεν δεσμεύτηκε να συνεχίσει να έχει εποικοδομητικές σχέσεις με την Τουρκία.
Στην Ουάσιγκτον επιμένουν ότι δεν έδωσαν απολύτως τίποτα στην Τουρκία για να κλείσει το θέμα της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και πληροφορίες αναφέρουν ότι η δήλωση περί στήριξης του αιτήματος αναβάθμισης των F-16 δεν διαφέρει σε τίποτα από τις σχετικές δηλώσεις όλων των τελευταίων μηνών. Επί της διαδικασίας -και αυτό είναι που έχει σημασία- δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα λένε πηγές στο Κογκρέσο. Αποκλειστικές πληροφορίες της ΕΡΤ αναφέρουν ότι τις επόμενες ημέρες θα υπάρξει σχετική πρωτοβουλία και στη Βουλή και τη Γερουσία όπου θα κατατεθεί τροπολογία στον αμυντικό προϋπολογισμό που θα στοχεύει ακριβώς στα F-16 και σε ενδεχόμενη σχετική αγοραπωλησία.
H… στροφή Ερντογάν
Κατά τον διπλωματικό αναλυτή της ΕΡΤ, Νίκο Μελέτη, το κλίμα δεν ήταν πρόσφορο για τον κ. Ερντογάν να χαλάσει την ωραία εικόνα ενότητας της Συμμαχίας και να θέσει θέμα για την προβληματική κατάσταση στην Νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ την οποία θα επιχειρούσε να αποδώσει στα νόμιμα μέτρα άμυνας των ελληνικών νησιών και όχι στην πραγματική αιτία που είναι η τουρκική επιθετικότητα και ο τουρκικός αναθεωρητισμός. «Κι αν το έκανε θα έπαιρνε την απάντηση από τον Έλληνα πρωθυπουργό και νομίζω ότι και άλλοι σύμμαχοι θα έβρισκαν την ευκαιρία να τοποθετηθούν καθώς δεν είναι καθόλου ευτυχείς με την πορεία του κ. Ερντογάν το τελευταίο διάστημα».
«Το ότι δεν το έθεσε εδώ δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει αυτή την ρητορική. Αύριο μάλιστα έχει συνέντευξη Τύπου και μπορεί να αναφερθεί στα ζητήματα αυτά» είπε ακόμα ο Νίκος Μελέτης.
Η τουρκική… διαμεσολάβηση για τα ουκρανικά σιτηρά
Εβδομήντα λεπτά διήρκησε η συνάντηση Μπάιντεν- Ερντογάν. Παρόντες στη συνάντηση ήταν οι δυο υπουργοί Εξωτερικών, Μπλίνκεν και Τσαβούσογλου. Ο Ερντογάν μίλησε για τον διάδρομο των σιτηρών αναφέροντας ότι προσπαθούμε να λύσουμε τη διαδικασία με μια πολιτική ισορροπίας
Τούρκοι αναλυτές σχολιάζουν ότι ήταν η πρώτη φορά που η συνάντηση Ερντογάν-Μπάιντεν έγινε όχι σε συγκρουσιακή ατμόσφαιρα αλλά σε πνεύμα συνεργασίας. Μάλιστα κάποιοι αναλυτές, θεωρούν ότι με την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ θα περιοριστεί ακόμα περισσότερο η Ρωσία με αποτέλεσμα να αποκτήσει μεγάλη σημασία πλέον η Μαύρη Θάλασσα που ελέγχει η Τουρκία. Για το θέμα τω F16 υπήρξε η πληροφορία από τα τουρκικά ΜΜΕ ότι το Πεντάγωνο ευνοεί την αναβάθμιση των τουρκικών F-16. Ωστόσο αν και επικρατεί η εντύπωση ότι η νέα Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ ευνοεί την Τουρκία, πολλοί επισημαίνουν ότι η Τουρκία θα πρέπει να προσδιορίσει τη θέση της απέναντι στη Ρωσία από την οποία βέβαια η Τουρκία εξαρτάται τόσο ως προς τις εισαγωγές σιτηρών όσο και στην προμήθεια φυσικού αερίου.
Αποστολή στη Μαδρίτη: Δημήτρης Γκάτσιος – Νίκος Μελέτης, Ανταπόκρισεις: Αριάνα Φερεντίνου – Λένα Αργύρη, Ρεπορτάζ: Γεωργία Σκιτζή
Σχετικά Άρθρα: Στόλτενμπεργκ: Η Κίνα δεν είναι αντίπαλος του ΝΑΤΟ αλλά αποτελεί σοβαρή πρόκληση
ΝΑΤΟ – τελικό ανακοινωθέν: Καταγγελία της «αποτρόπαιας αγριότητας» της Ρωσίας στην Ουκρανία
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος