“Ο μεγάλος υπηρέτης”: γράφει ο Δημήτρης Σωτάκης

ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Ο Μεγάλος Υπηρέτης περιγράφει την ιστορία ενός εύπορου επιχειρηματία, ο οποίος, προσλαμβάνει τον οικονόμο του νεκρού θείου του προκειμένου να βάλει τη χαοτική του ζωή σε μια σχετική τάξη. Ο ήρωας υποφέρει από μια υπαρξιακή μοναξιά, η οποία δεν του επιτρέπει να είναι λειτουργικός. Σταδιακά η σχέση που χτίζεται μέσα από αυτή την παράξενη συγκατοίκηση οδηγεί τον ίδιον και τον Μάριο –τον οικονόμο– σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή. Αυτός είναι ο κύριος άξονας στον οποίον κινείται το καινούριο μου μυθιστόρημα.

Η αρχική μου πρόθεση ήταν να καταδείξω τον αυτισμό που διατρέχει τις κινήσεις του σύγχρονου ανθρώπου, την ανικανότητα και τη διανοητική του αναπηρία να επικοινωνήσει σε βάθος με τον συνάνθρωπό του. Και από την άλλη, μέσα από τη συνύπαρξη των δύο ηρώων, να θίξω το ζήτημα της εξουσίας, μιας εξουσίας που γεννιέται μέσα από την κυριαρχική σχέση δύο ατόμων, και κατά συνέπεια την ψευδαίσθηση αυτής της εξουσίας, το πόσο, δηλαδή μακριά είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε προκειμένου να κατακτήσουμε ζωτικό χώρο εις βάρος κάποιο άλλου.

Στα δικά μου μάτια, ο Μεγάλος Υπηρέτης είναι το πιο εξομολογητικό βιβλίο μου, ένα μυθιστόρημα που αντικατοπτρίζει και ένα κομμάτι της δικής μου ζωής κατά τη διάρκεια της συγγραφής του. Έχω την εντύπωση ότι πρόκειται για ένα βιβλίο, το οποίο ενώ διαθέτει μια σφιχτή φόρμα όσον αφορά την πλοκή του, από την άλλη διαθέτει την ίδια στιγμή το προνόμιο της ελευθερίας, αισθανόμουν ότι γράφω αυτό το βιβλίο χωρίς περιορισμούς στο ύφος και την έκφραση, σαν να ξεδιπλώνω ένα σημαντικό μέρος του ψυχισμού μου στον αναγνώστη, ο οποίος μέσα από την «κλειδαρότρυπα» θα μπορέσει να ανιχνεύσει περισσότερα ακόμα και για μένα τον ίδιον.

Το βιβλίο ακολουθεί έναν ευθύγραμμο τρόπο για να διηγηθεί την ιστορία του. Ο ήρωας συνεχώς παρασύρεται από έναν αυτοκαταστροφικό ρυθμό με αποτέλεσμα τελικά να κατακρημνίζεται χωρίς καμία δυνατότητα επιστροφής στην προηγούμενη ζωή του. Μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι ήμουν πολύ σκληρός μαζί του, ότι τον τοποθέτησα σε ένα εφιαλτικό περιβάλλον, όμως θεωρώ ότι αν τον έσωζα, το βιβλίο θα έχανε τον συμβολισμό και την αρχική του προδιάθεση.

Το ζήτημα που προκύπτει είναι αν η ζωή μας μπορεί να ακολουθήσει μια διαφορετική τροχιά εξαιτίας ενός καλλιτεχνικού έργου, είτε ως αποδέκτες είτε ως δημιουργοί του, κι αυτό το ερώτημα με βασάνισε περισσότερο με το παρόν βιβλίο, ο Μεγάλος Υπηρέτης άνοιξε μια εσωτερική συνομιλία εντός μου, κατά πόσο θα πρέπει κανείς, συνειδητά ή ασυνείδητα, να απομακρύνεται ή αντιθέτως να έρχεται πλησιέστερα στον εαυτό του κατά τη διαδικασία της δημιουργίας ενός έργου, μέχρι ποιο σύνορο μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει, όσο, τέλος πάντων, αυτό μπορεί να γίνει συνειδητό.

Η ολοκλήρωση και έκδοση αυτού του βιβλίου, με βρίσκει σε ένα προσωπικό σταυροδρόμι σε σχέση με ποια κατεύθυνση θα πρέπει να ακολουθήσω μετά την πορεία των δύο τελευταίων βιβλίων, μια και αισθάνομαι ότι έχω πλέον ασχοληθεί διεξοδικά με την αναζήτηση της ευτυχίας και την καταρράκωση των ηρώων, έχω διαλύσει και φέρει στα όριά τους ουκ ολίγους μυθιστορηματικούς πρωταγωνιστές. Ίσως είναι ώρα για ένα διάλειμμα.

Δημήτρης Σωτάκης

Το μυθιστόρημα του Δημήτρη Σωτάκη Ο Μεγάλος Υπηρέτης κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κέδρος (σελ.: 352, τιμή: €14,40).

Ο Δημήτρης Σωτάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Έχει εκδώσει τα μυθιστορήματα Η πράσινη πόρτα (2002), Η παραφωνία (2005), Ο Άνθρωπος Καλαμπόκι (2007), Το θαύμα της αναπνοής (2009), Ο θάνατος των ανθρώπων (2012), Η ανάσταση του Μάικλ Τζάκσον (2014), Η ιστορία ενός σούπερ μάρκετ (2015), Ο κανίβαλος που έφαγε έναν Ρουμάνο (2017), Ο Μεγάλος Υπηρέτης (2019).
Το θαύμα της αναπνοής κατέκτησε το βραβείο The Athens Prize for Literature και ήταν υποψήφιο για το Ευρωπαϊκό Αριστείο Λογοτεχνίας, καθώς και για το βραβείο Jean Monnet στη Γαλλία.
Βιβλία του κυκλοφορούν στα γαλλικά, τουρκικά, σερβικά, ολλανδικά, ιταλικά, δανέζικα, αραβικά, κινεζικά κ.ά.