«Γράμμα στη μαμά και τον μπαμπά, που είναι ο αληθινός Αη Βασίλης»

Με αφορμή την έκδοση του πρώτου βιβλίου της, συζητήσαμε με την Εύη Φραγκάκη για τα παιδιά∙ την ψυχή τους, τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους. Μιλήσαμε, επίσης, για τους γονείς, που καλύτερα είναι να σκέφτονται κι αυτοί πού και πού ως παιδιά! Το βιβλίο έχει τον τίτλο «Γράμμα στη μαμά και τον μπαμπά, που είναι ο αληθινός Αη Βασίλης» και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Συνέντευξη στην Τζένη Χαραλαμπίδου 

1. κα Φραγκάκη, πώς άρχισε η συγγραφή του βιβλίου; Θυμηθήκατε τα δικά σας όνειρα και τις δικές σας αγιοβασιλιάτικες επιθυμίες ή στραφήκατε στα παιδιά που σήμερα γνωρίζετε και μιλάτε μαζί τους;
Για το πρώτο μου βιβλίο «Γράμμα στη μαμά και τον μπαμπά, που είναι ο αληθινός Άη Βασίλης» από την Ελληνοεκδοτική, δεν χρειάστηκα συγκεκριμένη αφορμή, μου έφτανε μόνο το άγχος μου να είμαι η μαμά που αξίζει στον γιο μου, από την ημέρα που γεννήθηκε. Έχω διαβάσει άπειρους τόμους βιβλίων, δημιούργησα μέχρι και τη δική μου ιστοσελίδα, το mother.gr για όλες τις μητέρες, που έχουν τόσους λόγους να έχουν άγχος για τον γονεϊκό τους ρόλο. Δικός μου καθημερινός στόχος πάντα ήταν να χτίσω μαζί με τον γιο μου μια σχέση αληθινά ειλικρινή κι όχι κυριαρχική της μαμάς προς το παιδί της. Το  βιβλίο μου, λοιπόν, συγκεντρώνει όσα κάθε γονέας έχει στον νου του (και ίσως συχνά να μη θέλει να τα παραδεχτεί) μέσα σε μόλις 40 σελίδες. Και φτάνει η στιγμή να τα διαβάσει μέσα από το γράμμα που του στέλνει το παιδί του. Και με τα απλά παιδικά λόγια του και τα συναισθήματά του που αφυπνίζουν, έρχεται αντιμέτωπος με τη στάση του απέναντί του και με τα όσα μπορεί να αλλάξει ώστε να νιώσουν κι οι δυο τη σύνδεση μεταξύ τους! Όσον αφορά σε τυχόν βιωματικά στοιχεία στο κείμενο, σαφώς και υπάρχουν∙ και ως μητέρα του Σταύρου μου, αλλά και ως μικρή Εύη -για όσα θα ήθελα εγώ να γράψω στους δικούς μου γονείς.

2. Γιατί παιδικό βιβλίο; Τι ήταν αυτό που σας έκανε να γράψετε για παιδιά κι όχι ένα βιβλίο για ενήλικες;
Είναι ένα βιβλίο απολύτως για ενήλικες, είτε είναι γονείς είτε όχι, κι ας είναι η εικονογράφηση και η γραμματοσειρά του σαν να γράφει και να ζωγραφίζει τον εαυτό του ένα μικρό παιδί. Αυτό ακριβώς καλούμαστε να καταλάβουμε: ότι αυτό το παιδάκι μπορεί να είναι το παιδί το δικό μας, άρα βλέπουμε τους εαυτούς μας στους γονείς του. Και, παράλληλα, όλοι μας μπορούμε να δούμε μέσα στα λόγια του παιδιού αυτού, το παιδί που ήμασταν εμείς. Μας κάνει να θέλουμε να πούμε με αποφασιστικότητα στους γονείς μας όσα και εμείς νιώθαμε στη δική μας παιδική ηλικία.  Γι’ αυτό και το βιβλίο αυτό προορίζεται κυρίως σε ενήλικες, είτε είναι γονείς είτε όχι, καθώς όλοι μας έχουμε βιώσει τα δικά μας παραπονάκια και τις υποσχέσεις που ίσως δεν έγιναν πραγματικότητα από τους γονείς μας.

3. Ποια είναι αυτά τα μηνύματα, κα Φραγκάκη, που στέλνετε σε εμάς τους γονείς με αυτό το βιβλίο;
Το πιο βασικό: να μην νομίζουμε ότι τα παιδιά μας δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουμε και εμείς λάθη. Τα ξέρουν, τα βιώνουν, αλλά είμαστε όλος ο κόσμος τους γι’ αυτό και δεν μας τα λένε, για να μην μας πληγώσουν με τα λόγια τους και, συγχρόνως, ίσως και να φοβούνται. Και είναι μετά όλα αλληλένδετα: επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές δικές μας τα επηρεάζουν αρνητικά, και προσπαθούν είτε με αντίδραση, είτε σιωπώντας, είτε μιμούμενα εμάς να μας το επικοινωνήσουν, κι έτσι χάνεται σταδιακά η  αυτοεκτίμηση τους. Αν δεν έχουν βήμα και περιθώριο επικοινωνίας με τους γονείς τους, τα παιδιά, πώς να περιμένουμε να έχουν το θάρρος της γνώμης τους στον έξω κόσμο ή όταν ενηλικιωθούν;

4. Αν ανοίξουμε τον σάκο με τα γράμματα των παιδιών που γράφουν στον Άγιο Βασίλη, τι θα διαβάσουμε λέτε;
Νομίζω ότι δεν έχουμε δώσει στα παιδιά μας την ελευθερία της έκφρασης, όπως εμφανίζεται με θάρρος ο πρωταγωνιστής του βιβλίου «Γράμμα στη μαμά και τον μπαμπά, που είναι ο αληθινός Άη Βασίλης». Θα ήταν όμως ιδανικό και απελευθερωτικό για εκείνα και για εμάς να μπορούσαν να γράψουν τα παραπονάκια τους, μαζί και τις επιθυμίες τους. Φοβάμαι, μάλιστα, ότι δυστυχώς πολλά μικρά έχουν εγκλωβιστεί ακόμα και στην παγίδα να μη ζητήσουν με θάρρος το δώρο τους από τον Άη Βασίλη, γιατί στο δικό τους μυαλουδάκι, επειδή χρειάστηκε να τα μαλώσουν οι γονείς τους, τα έκαναν να νιώθουν πως ίσως δεν ήταν και τόσο καλά παιδιά τη χρονιά που φεύγει και ίσως δεν αξίζουν αληθινά το δώρο του. Οπότε, ενδέχεται να συναντήσουμε πολλά ενοχικά γράμματα από τα παιδιά που δεν τολμούν να μιλήσουν με τη δική τους αλήθεια.

5. Τα όνειρα και οι ευχές των παιδιών είναι σε κάθε εποχή κοινά, λέτε. Τι είναι αυτό που δεν αλλάζει στον χρόνο μέσα; Ποια ευχή τους, ποια ανάγκη τους;
Η ανάγκη τους να μεγαλώνουν με συναισθηματική πληρότητα και αλληλοεκτίμηση μέσα στην οικογένειά τους. Τα παιδιά έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να χτίζουν την προσωπικότητα τους∙ όχι να ακολουθούν τυφλά διάφορα περιττά αναχρονιστικά στερεότυπα, αλλά να μεγαλώνουν με αγάπη και δύναμη ώστε να εξελιχθούν σε ψυχικά υγιείς ενήλικες και κατ’ επέκταση και γονείς στα δικά τους παιδιά.

6. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένα καλό παιδικό βιβλίο ώστε να το επιλέξουμε για δώρο;
Τα παιδικά παραμύθια και τα βιβλία που απευθύνονται αποκλειστικά σε παιδιά, κατά τη γνώμη μου και την εμπειρία μου και ως μητέρας και ως μικρού κοριτσιού προ πολλών ετών, οφείλουν να αφήνουν το στίγμα τους, να αφυπνίζουν συναισθήματα, να ξυπνούν τη δύναμη που έχει μέσα του κάθε άνθρωπος από παιδί, ακόμα κι αν δεν είναι συγχρονισμένα με την πραγματικότητα και μιλούν για πριγκίπισσες ή αν πρωταγωνιστούν ζωάκια ή αυτοκίνητα. Ο σκοπός πρέπει να είναι ένας: να βάζει το κάθε παραμύθι το δικό του λιθαράκι που θα συντελέσει στο χτίσιμο ενός υγιούς ανθρώπου με συναισθήματα, αλλά και με ενσυναίσθηση στα θέματα που προκύπτουν γύρω του.

7. Το βιβλίο σας είναι, λοιπόν, μία κατάθεση ψυχής ενός μικρού παιδιού για όλα όσα θα ήθελε να εξομολογηθεί στους γονείς του. Παρ’ όλα αυτά, η σύγχρονη εποχή έχει χαρακτηριστικό της εθισμένα παιδιά με το διαδίκτυο, παιδιά εσωστρεφή και απομονωμένα σε έναν ψηφιακό κόσμο, εγκλωβισμένα στους υπολογιστές τους και χωρίς πραγματική επαφή με τους γονείς. Πώς το καλό βιβλίο (για ενήλικες και παιδιά) μπορεί να λειτουργήσει εναλλακτικά;
Δεν μπορεί να περιμένουμε μέσα σε ένα απόγευμα, όταν το παιδί έχει μάθει να απομονώνεται και να μην επιλέγει την ισορροπία ανάμεσα στο παιχνίδι, ψηφιακό ή όχι, να αλλάξει τρόπο ζωής και να καθηλωθεί ξαφνικά μπροστά από μια βιβλιοθήκη. Αυτό μαθαίνεται, δημιουργείται σταδιακά ως συνήθεια. Εμείς οι γονείς τού δείχνουμε πώς γίνεται, μαθαίνουμε να του μιλάμε και να επικοινωνούμε. Αυτό είναι το πρώτο ζητούμενο, όχι να του επιβάλλουμε να διαβάζει διότι έτσι θα φέρουμε το αντίθετο αποτέλεσμα∙ το παιδί θα αντιδράσει με την πρώτη ευκαιρία και θα καταδικάσει στο μυαλό του την έννοια του βιβλίου. Αν ξεπεράσουμε αυτόν τον σκόπελο και συνειδητοποιήσει το παιδί ότι είναι εξίσου ενδιαφέρον ένα βιβλίο όπως είναι και μια ταινία ή μια ιστορία, ή όταν ένα βιβλίο σταθεί η αφορμή για να πούμε μια κουβέντα παραπάνω με τα παιδιά μας (όχι με ύφος διδαχής από την πλευρά μας, αλλά ως αυτήν την πολυπόθητη σύνδεση μεταξύ μας και την ειλικρινή επικοινωνία), τότε θα αποτελέσει και το βιβλίο χαρά και όφελος για μικρούς και μεγάλους!

Η συγγραφέας

Η Εύη Φραγκάκη από μικρό παιδί απορούσε, εξερευνούσε και μελετούσε τις συμπεριφορές των ανθρώπων γύρω της. Ήταν η καλή μαθήτρια και το ώριμο παιδί που κάθε γονέας θα ήθελε για δικό του, ήταν όμως και το κορίτσι που ήθελε πάντα να του αναλύουν και να του εξηγούν τα κίνητρα των συμπεριφορών των μεγάλων για να τους καταλάβει. Αλλά δεν την πολυκαταλάβαιναν… Όνειρό της ήταν να γίνει ψυχολόγος για να μεταφράζει τα συναισθήματα των ανθρώπων και να τους τα εξηγεί, ώστε να κερδίζουν πολύτιμο χρόνο στην εκπαίδευση, στις σχέσεις, στην οικογένεια, στη φιλία. Ως τυπικό δασκαλοπαίδι, όμως, δεν επρόκειτο να ξεφύγει πολύ από το πτυχίο της φιλολόγου, γι΄ αυτό και αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας/Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής της Αθήνας. Και επειδή, συγχρόνως, αγαπούσε πολύ να γράφει κείμενα και να αποτυπώνει νοήματα, άρχισε να εργάζεται ως συντάκτρια διεθνών ειδήσεων στο ραδιόφωνο του ΑΝΤ1, όταν ακόμα ήταν πρωτοετής φοιτήτρια. Συνέχισε στην τηλεόραση του ALPHA να γράφει ειδήσεις και να τις παρουσιάζει σε δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές. Ως δημοσιογράφος και παρουσιάστρια ειδήσεων στον ΑΝΤ1, στον AlphaTV και στην ΕΡΤ, συνεργάστηκε, παράλληλα, και με αρκετά γυναικεία περιοδικά, ενώ η μεγάλη της αγάπη είναι το ραδιόφωνο (έχει παρουσιάσει ραδιοφωνικές εκπομπές στον ΑΝΤ1 Radio, τον ALPHA News, τον Galaxy, τον Rock FM). Όταν έγινε μητέρα, δημιούργησε το site mother.gr, στo οποίo κάθε γυναίκα μπορεί να πάρει συμβουλές για τη ζωή και την ψυχολογία της, καθώς και να ενημερωθεί για ό,τι αφορά στο παιδί και στη γυναικεία φύση.

Όταν έγινε η μαμά του Σταύρου -και μόνο τότε- «ξανασυστήθηκε» και με την μικρή Εύη, μετέφρασε επιτέλους τις συμπεριφορές των μεγάλων και συνειδητοποίησε πως, όταν τα συναισθήματα γίνονται λέξεις, κάθε σχέση στη ζωή μας έχει δυνατότητα να μας εκτοξεύσει! Η Εύη Φραγκάκη έχει τον Σταυρή της “το καλύτερό της παρεάκι!” Και την έμπνευσή της…